kartakz_1200x300
LOGO FULL
nak coffee filladio
elifesp
mpek2
previous arrow
next arrow
kartakz_1200x300
LOGO FULL
nak coffee filladio
elifesp
mpek2
previous arrow
next arrow
Προτάσεις παρέμβασης- τεχνικές και στρατηγικές διδασκαλίας παιδιών με αυτισμό |

Προτάσεις παρέμβασης- τεχνικές και στρατηγικές διδασκαλίας παιδιών με αυτισμό

Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική εικόνα  των χαρακτηριστικών του παιδιού με αυτισμό, η μέθοδος TEACCΗ συγκαταλέγεται στις εκπαιδευτικές παρεμβάσεις. Ένας από τους λόγους που  οδηγούν στην αξιοποίηση της συγκεκριμένης μεθόδου είναι το γεγονός, ότι  είναι σημαντική η βελτίωση της προσαρμοστικότητας του παιδιού στον κοινωνικό περίγυρο μέσα από την εκμάθηση νέων δεξιοτήτων. Επίσης, δεν θα πρέπει να παραληφθεί πως η εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος υποστηρίζει τη συμπερίληψη του παιδιού προσφέροντας παράλληλα τη δυνατότητα εντατικής δομημένης εκπαίδευσης μέσα στο γενικό σχολείο. Μεταξύ των πλεονεκτημάτων της μεθόδου αυτή,  συγκαταλέγεται το γεγονός ότι απλοποιεί την καθημερινότητα και την πραγματικότητα μέσα από την αξιοποίηση οπτικών ενδείξεων. Οι οπτικές ενδείξεις επιτρέπουν στο παιδί να προσαρμοστεί στον χώρο και στον χρόνο.

Ένα άλλο στοιχείο, το οποίο θα πρέπει να επισημανθεί αναφορικά με τη συγκεκριμένη μέθοδο, είναι το ότι προάγει τη δομημένη διδασκαλία η οποία είναι ιδιαίτερα σημαντική στις περιπτώσεις παιδιών με αυτισμό. Διασφαλίζεται δηλαδή, κατά αυτόν τον τρόπο η διαμόρφωση ενός προβλέψιμου περιβάλλοντος το οποίο στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες. Ο πρώτος άξονας σχετίζεται με τη φυσική δόμηση, με την οργάνωση δηλαδή του φυσικού χώρου εντός του οποίου συντελούνται τα διδακτικά και λειτουργικά προγράμματα. Ο δεύτερος άξονας αφορά στην οπτικοποίηση διαμέσου της οποίας οι μαθητές κατατοπίζονται αναφορικά με το τι θα πρέπει να κάνουν και πότε. Ο τρίτος άξονας αφορά τα συστήματα εργασίας τα οποία ενημερώνουν τον μαθητή με αυτισμό για το τι είδους δραστηριότητες θα πρέπει να κάνει και πόσες. Ενώ  ο τέταρτος άξονας αφορά το ημερήσιο πρόγραμμα, το οποίο κατατοπίζει με ακρίβεια τον μαθητή σχετικά με το περιεχόμενο της δράσης του εκάστοτε έργου. Δεν θα πρέπει να παραληφθεί ακόμα, πως η εφαρμογή του προγράμματος προάγεται σε συνεργασία ανάμεσα στους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και το ειδικό επιστημονικό προσωπικό προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική υποστήριξη του παιδιού. Παράλληλα, μέσα από αυτή τη συνεργασία το πρόγραμμα που  ακολουθεί το παιδί  στο σχολείο μπορεί να έχει συνέχεια και στο σπίτι.

Εστιάζοντας στη σημασία αξιοποίησης των οπτικών ενδείξεων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο σχεδιασμός του ατομικού εκπαιδευτικού υλικού που θα αξιοποιηθεί από τον εκπαιδευτικό μέσα στην τάξη θα πρέπει να στηρίζεται στις οπτικές  οδηγίες, στην οπτική οργάνωση και την οπτική σαφήνεια. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό όταν το παιδί δεν ανταποκρίνεται στις λεκτικές οδηγίες που τού δίνονται. Ενδεικτικό παράδειγμα παροχής οπτικών οδηγιών είναι η χρήση φωτογραφιών και εικόνων που δίνουν στο παιδί το τελικό αποτέλεσμα της χρήσης των υλικών σε μία δραστηριότητα ή  ένα ολοκληρωμένο δείγμα σε τρισδιάστατη μορφή. Από την άλλη μεριά,  λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες του παιδιού σε επίπεδο γλωσσικής ανάπτυξης αλλά και τα ελλείμματα στην κοινωνική αλληλεπίδραση, το σύστημα επικοινωνίας PECS μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των κοινωνικών σχέσεων του παιδιού, να του διδάξει με ποιον τρόπο να κάνει την πρώτη κίνηση στο πλαίσιο της αυθόρμητης επικοινωνίας διευκολύνοντας την κοινωνική προσέγγιση ενός άλλου ατόμου. Το σύστημα αυτό στηρίζεται στην αξιοποίηση εικόνων ή  γραφικών συμβόλων που επιτρέπουν στο παιδί να εκφράσει τις επιθυμίες του.

Όσον αφορά την καλλιέργεια των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται παρεμβάσεις που έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τη μεσολάβηση των συνομηλίκων με τυπική ανάπτυξη. Εκτός λοιπόν, από τις αυστηρά δομημένες παρεμβάσεις μία αναδυόμενη μορφή παρέμβασης είναι τα δίκτυα των συνομηλίκων που προάγουν την οργάνωση κοινών δραστηριοτήτων με τη συμμετοχή των παιδιών με αυτισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, παραδείγματα τέτοιου είδους παρεμβάσεων είναι “ο κύκλος των φίλων”, οι “ιδιαίτεροι φίλοι”  και τα “φιλαράκια”. Οι συνομήλικοι μπορούν να διδάξουν στο παιδί ποικίλες κοινωνικές δεξιότητες όπως είναι για παράδειγμα η χρήση κατάλληλων κοινωνικών χαιρετισμών, η ανάληψη πρωτοβουλίας για αλληλεπίδραση, ο περιορισμός της επαναλαμβανόμενης ομιλίας αλλά και η εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής ζωής (πχ να ντύνονται).

Για την ενδυνάμωση των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού, μπορούν να αξιοποιηθούν ακόμα οι κοινωνικές ιστορίες οι οποίες  εξηγούν στο παιδί κοινωνικές καταστάσεις και προβάλλουν κοινωνικώς αποδεκτά πρότυπα συμπεριφοράς. Πρόκειται δηλαδή, για μία μέθοδο η οποία αποβλέπει στην αποσαφήνιση μιας κοινωνικής κατάστασης. Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των κοινωνικών ιστοριών αποτελεί το γεγονός, ότι η μέθοδος αυτή παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης μιας εξατομικευμένης ιστορίας, η οποία στηρίζεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα του παιδιού και συνιστά παράλληλα ένα ισχυρό κίνητρο για ενασχόληση. Δεν θα πρέπει να παραλειφθεί ,ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα και σε ποικίλες  κοινωνικές περιστάσεις.

Μαρία Ζαφείρη

Ειδικός Παιδαγωγός – Φιλόλογος

www.mariazafeiri.gr